Đạo diễn Pháp tìm nguồn cội quá khứ, gặp được tình yêu trên đất Việt

François Bibonne sinh năm 1995 tại Paris (Pháp). Anh có dòng máu Việt từ bà nội. Năm 2018, sau khi bà nội mất, anh đến Việt Nam lần đầu để tìm hiểu quê hương và bắt đầu hành trình đặc biệt của "vị lữ khách đi tìm ký ức qua những thước phim".

Mới đây, nhân dịp giáp Tết Bính Ngọ, François Bibonne chia sẻ những kỷ niệm xúc động khi nhớ về bà nội. Thời nhỏ, qua lời kể của bà, những ký ức về phong tục, gia đình và quê nhà dần hình thành trong Bibonne một thôi thúc âm ỉ. Anh mang theo chiếc ba lô trở về Việt Nam, mang theo cả một phần tư dòng máu Việt trong mình, để tìm hiểu điều đã gắn bó với gia đình suốt nhiều thế hệ.

“Đôi khi tôi tự hỏi, phải chăng bà đã cử tôi về Việt Nam, để tôi trở thành chiếc cầu nối giữa linh hồn bà và đất nước này hôm nay?”, François Bibonne chia sẻ.

Bà nội không chỉ là ký ức gia đình, mà còn là “chiếc la bàn” đầu tiên định hình cảm xúc, sự trắc ẩn và tình yêu nghệ thuật trong anh. Từ những hạt mầm ban đầu ấy, François Bibonne tự mình vun đắp nên mối gắn bó sâu sắc hơn với mảnh đất hình chữ S.

Bộ phim đầu tay Once Upon a Bridge in Vietnam I (tạm dịch: Ngày xưa có một cây cầu ở Việt Nam I) ra mắt năm 2024 là tác phẩm gửi gắm lời tri ân François Bibonne dành cho bà nội. Anh kể về Việt Nam qua lăng kính âm nhạc cổ điển, thứ ngôn ngữ anh cho rằng đủ tinh tế để chạm tới ký ức và nỗi nhớ.

Tuy nhiên, ở bộ phim tiếp theo Once Upon a Bridge in Vietnam II (2025), nam đạo diễn chọn một hướng tiếp cận khác là bóng đá. 

François Bibonne lý giải, sau thời gian sống tại Việt Nam, anh nhận ra âm nhạc là chưa đủ để diễn tả trọn vẹn “tinh thần Việt”. Bóng đá, với anh, là trạng thái bùng nổ cảm xúc rõ nét nhất. “Không phải ai cũng nghe nhạc cổ điển, nhưng ai cũng biết đội tuyển bóng đá quốc gia”, anh nói.

Hình ảnh dòng người đổ ra đường ăn mừng chiến thắng, sự hòa quyện giữa các thế hệ, giới tính và cả người nước ngoài trong niềm vui chung, theo François Bibonne, chính là chất “thơ” hào hùng mà anh muốn kể với thế giới. Thước phim ấy từng được anh mang tới trình chiếu tại Đại học Harvard, trong một buổi giới thiệu về đất nước và con người Việt Nam.

Tết 2026 cũng đánh dấu một cột mốc đặc biệt khi François Bibonne sắp chính thức trở thành “con” của một gia đình Việt. Anh quyết định đính hôn và kết duyên cùng một người con gái Hà Nội.

Trước những phong tục cưới hỏi truyền thống, chàng đạo diễn người Pháp tỏ ra hào hứng. 

“Tôi dự vài đám cưới ở Hà Nội và rất ấn tượng. Hàng trăm người tụ họp trong không gian lộng lẫy, quần áo đẹp đẽ. Cảm giác hoành tráng y như đi xem hòa nhạc ở Nhà hát Lớn”, nam đạo diễn kể.

Anh dự định may áo dài truyền thống cho lễ ăn hỏi và tin rằng gia đình từ Pháp sang sẽ đặc biệt thích thú trước sự trang trọng, ấm áp của nghi lễ cưới Việt.

Nếu như những cái Tết trước đây, François Bibonne thường xách ba lô lên đường tìm kiếm chất liệu điện ảnh nơi vùng cao, thì Tết Bính Ngọ năm nay mang ý nghĩa khác khi anh cảm nhận sự trở về đúng nghĩa.

Anh hé lộ, trong dịp Tết anh và gia đình vợ sẽ có chuyến du xuân Hạ Long. François Bibonne thích thú khi thói quen xê dịch đã nhường chỗ cho những rung cảm sâu sắc của tâm hồn.

Khi được hỏi liệu hành trình làm rể Việt có trở thành chất liệu cho Once Upon a Bridge in Vietnam III, François Bibonne để ngỏ. Với anh, văn hóa không chỉ nằm trong những gì có thể ghi lại qua ống kính, mà còn là những điều thẩm thấu qua năm tháng.

Dù phần phim thứ ba có ra mắt hay không, thì François Bibonne cho rằng sự hiện diện và niềm hạnh phúc của anh trên mảnh đất này đã hoàn thành vai trò khi nối liền hai nền văn hóa Việt - Pháp.

“Chiếc la bàn của bà nội Therese đã hoàn thành sứ mệnh. Nó không chỉ chỉ hướng Bắc - Nam, mà đã chỉ đúng hướng về trái tim”, François Bibonne nói.